EdTech
Wat speelt er bij EdTech?
Waar een school haar eigen gegevens beheert, beheert een leverancier die van een hele sector. Een kwetsbaarheid in één product raakt alle scholen die het gebruiken. Scholen zijn zich daar steeds meer van bewust. De AVG verplicht hen om alleen met verwerkers te werken die voldoende garanties bieden, het Normenkader IBP werkt dat voor het funderend onderwijs verder uit. Die vraag komt bij de leverancier terecht: in verwerkersovereenkomsten, in vragen over beveiliging en in verzoeken om mee te werken aan een DPIA.
Privacy
De rol. Een leverancier die gegevens verwerkt in opdracht van een school, is verwerker. Gebruikt de leverancier diezelfde gegevens ook voor eigen doelen, zoals productontwikkeling, analyses of het trainen van AI, dan wordt hij voor dat deel zelf verwerkingsverantwoordelijke. Daar is een eigen grondslag voor nodig, bij gegevens van kinderen is die er zelden. Ook een verwerker moet een register bijhouden van de verwerkingen die hij voor zijn klanten uitvoert.
Edu-V. Sinds 2025 is het Privacyconvenant opgegaan in Edu-V, het keurmerk voor digitale onderwijs- en leermiddelen. Leveranciers die deelnemen, gebruiken de model verwerkersovereenkomst 4.1 van Edu-V. Die is inhoudelijk gelijk aan het eerdere model 4.0. SIVON toetst die overeenkomst namens de schoolbesturen. Een positieve inhoudelijke toetsing is een voorwaarde voor het keurmerk. Aan versie 5.0 wordt gewerkt, met onder meer een bijlage over AI die scholen en leveranciers een uniform inzicht moet geven in de inzet van AI in een product.
Subverwerkers en doorgifte. De meeste producten draaien op de infrastructuur van grote cloudpartijen en steeds vaker op AI-modellen van derden. Elke subverwerker moet in de verwerkersovereenkomst staan. Komen gegevens buiten Europa terecht, dan zijn aanvullende waarborgen nodig.
De FG. Voor veel leveranciers is een functionaris gegevensbescherming (FG) niet verplicht. Dat ligt anders als de leverancier, ook als verwerker, hoofdzakelijk is belast met de grootschalige verwerking van bijzondere persoonsgegevens, zoals gegevens over gezondheid en ondersteuning in een leerlingvolg- of zorgsysteem. Dan geldt de FG-plicht ook voor de leverancier.
Informatiebeveiliging
Het ROSA-certificeringsschema. Voor onderwijstoepassingen bestaat een gezamenlijke afspraak over wat passende beveiliging is: het Certificeringsschema informatiebeveiliging en privacy ROSA, in beheer bij Edustandaard. De leverancier bepaalt per toepassing de BIV-classificatie, dus het vereiste niveau voor beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid. Daaruit volgt welke maatregelen gelden. Of hij daaraan voldoet, legt de leverancier vast in een self-assessment of laat hij toetsen met een audit. Die rapportage hoort bij de beveiligingsbijlage van de verwerkersovereenkomst, en SIVON gebruikt haar bij de toetsing en bij centrale DPIA’s. Een ISO 27001-certificering zegt iets over de organisatie, en ROSA over de toepassing zelf. Een veelvoorkomend punt is een te lage classificatie: bij een product met leerlinggegevens hoort de vertrouwelijkheid al snel op hoog.
Wat er mis kan gaan. In 2024 legde een ransomwareaanval op een Nederlandse leermiddelendistributeur adres- en betaalgegevens van leerlingen van vele jaren terug bloot. Internationaal is de hack van PowerSchool het bekendste voorbeeld. Eind 2024 kwam een aanvaller met één gestolen inlog bij gegevens van naar schatting 62 miljoen leerlingen en ruim 9 miljoen docenten, omdat tweestapsverificatie ontbrak. De leverancier betaalde losgeld, maar maanden later probeerden de daders scholen alsnog afzonderlijk af te persen met dezelfde gegevens.
AI
Van leverancier naar aanbieder. Een leverancier die AI in zijn product bouwt, is onder de AI-verordening aanbieder. AI die leerlingen beoordeelt, hun niveau bepaalt of toezicht houdt tijdens toetsen, valt onder hoog risico. Daarvoor gelden vanaf 2 december 2027 zware eisen, van risicobeheer en technische documentatie tot menselijk toezicht. De leverancier vult daarvoor het Toetsingskader AI van SIVON en Kennisnet in, en scholen in het funderend onderwijs gebruiken het om het product te beoordelen.
Leerlinggegevens en AI-modellen. Het gebruik van leerlinggegevens om een AI-model te trainen of te verbeteren is een eigen doel van de leverancier en geen opdracht van de school. Wordt een extern AI-model gebruikt, dan is de partij achter dat model een subverwerker en moet duidelijk zijn wat er met de ingevoerde gegevens gebeurt.
Hoe wij helpen in deze sector
Privacy-uitdagingen in EdTech?
Laten we bespreken hoe wij u kunnen helpen. Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.